خب . حالا براتون از جلسه دفاع از تز یا وایوا  (VIVA)بگم. انگار همین دیروز بود که از اولین امتحانم به زبان انگلیسی نوشتم...زمان مثل برق میگذره! اینجا اگه شما دانشجوی "دکترا" یا "فوق لیسانس با تز" باشید وقتی همه مراحل تز رو انجام دادید و کارتونو به سرانجام رسوندید -برعکس ایران که خیالتون راحته که مدرک دیگه دستتونه – میرسید به اصلی ترین مرحله که همون "دفاع از تز" یا به اصطلاح "وایوا" هستش.

اینجا برخلاف ایران دفاع از تز مصیبتیه! تو ایران که درواقع عملا دفاع از تزوجود نداره و اون جلسه ای که برگذار میشه درواقع ارائه تزه  و درحقیقت جلسه دفاع در واقع فقط اسمش دفاعه چراکه دانشجو کارشو تو یه مدت کوتاه ارائه میده و نمره همه هم که بین 18 تا بیسته! باید تو ایران اسم این جلسه رو بزارن ارائه تز یا اصلا به قول خود بچه هایی که ایران فوق گرفتن جلسه "شیرینی خورون" ! چون تو ایران تو جلسه ارائه همه دانشجو های متفرقه هم میتونن بیان و شخصی که میخواد دفاع کنه هم برای همه شیرینی میگیره و اینحرفها ! ولی جلسه دفاع تو مالزی داستان دیگه ای داره!

اول اینکه در این جلسه دو ممتحن از خود دانشگاه و یک ممتحن از خارج دانشگاه (جمعا سه ممتحن) حضور پیدا میکنن به علاوه "چیرمن" یا رییس جلسه و دیگر هیچ!  کس دیگه ای حق ورود به جلسه رو نداره. غالبا سوپروایزر (استاد راهنما) شما هم نباید بیاد سر جلسه ولی اگه خرش بره میتونه حاضر بشه ولی حق حرف زدن نداره! برعکس جلسات ارائه ایران ، اینجا جلسه دفاع خیلی طول میکشه بین 2 تا سه و بعضا چهار ساعت! و در این مدت ممتحنین حسابی سعی میکنن شما رو فیتیله پیچ کنن! و در نهایت حتی ممکنه کار شما رد بشه! که یعنی باید برگردید و تز رو دوباره انجام بدید! پس از این جلسه دفاع طولانی ، کمیته ممتحنین یکی از تصمیمات زیر رو میگیره: قبولی ممتاز (این نوع قبولی صرفا یک اسم دکوریه! یعنی تز شما هیچ ایراد اطلاعاتی و نگارشی نداشته! من تا حالا نه دیدیم نه شنیدم تز کسی رو اینجوری قبول کنن). قبولی با تصحیحات جزئی ( فقط عده کمی اینطوری میتونن وایوا رو پاس کنن! باید کارتون خیلی درست باشه) قبولی با تصحیحات کلی ( اکثرا با این عنوان وایوا رو پاس میکنن) . ری وایوا (Reviva – یعنی شما نتونستید از تزتون خوب دفاع کنید باید چند ماه دیگه دوباره بیاید دفاع) و Resubmission ( یعنی کار شما کلا غیر قابل قبوله و باید برید دوباره انجام بدید!) . متاسفانه این اواخر سختگیری خیلی زیاد شده و دارن بعضی هارو سر وایوا کله پا میکنن! خلاصه اگه شانس داشته باشید و تصحیحات بخورید تازه یک داستان جدید شروع میشه! به شما دو ماه وقت میدن که برید تصحیحات رو انجام بدید و از ممتحنین مربوطه امضا بگیرید! حالا مگه ممتحن ها به این سادگی امضا میکنن؟ پیرتون میکنن! ده دفعه باید بری و بیای و هی تزت و کم و زیاد کنی تا رضایت بدن!

متاسفانه برخلاف خیلی از کشور های جهان ، تحصیلات تکمیلی تو ایران بدلیل نبودن امکانات و بعضا پایین بودن سواد اساتید شده یک کار سر هم بندی و سنبل بازی! تو اکثر کشور های توسعه یافته تحصیلات تکمیلی به این منظور ارائه میشه که واقعا سطح علمی دانشجو رو ببرن بالا و تا مطمئن نشن شما کار علمی ارزشمندی انجام دادید نمیذارن فارغ التحصیل بشی اما تو کشور ما امکانات که نیست استادم که حال نداره دانشجو هم که از خدا خواسته میخواد زودتر مدرکشو بگیره و بره وارد بازار کار بشه! مثلا همین پسره کیه تو همه سریال هام هست قیافه شم شییه ناله میمونه! پوری سرخه ؟ پورو سورخو؟ یه همیچین چیزایی! این میگه من دانشجوی دکترای گیاه پزشکیم! (احتمالا با گرایش آبیاری گیاهان زیر دریا!) . حالا من موندم یک دانشجوی دکترا چجور با موهای سیخ سیخی میتونه هفته ای دو تا سریال (اون هم از نوع رقیق) بازی کنه؟ اینجا اگه دانشجوی دکترا حداقل چهار روز در هفته از صبح تا عصر نره دانشگاه باید قید دکترا رو بزنه! از این گذشته اینجا غالبا سوپروایز (استاد راهنما) هروز چکتون میکنه ببینید هستید یا نه اگر نباشید که خدا بدادتون برسه. گذشته از این اگه خیلی خوش شانس باشید و استادتون کاری بکارتون نداشته باشه انقدر کار میریزه سرتون (تهیه مقاله، شرکت در کنفرانس، درس دادن به لیسانس ها....) که شب و روزتونو با هم قاطی میکنید! چه برسه به سریال!

این موضوع چیزیه که خود بچه هایی که ایران فوق گرفتن و اینجا دارن دکترا میخونن هم بهش معترفند و نمونه هاییش تو وبلاگ سایر مالزی نویسها مثل مهندس جوان و مینا کبودر آهنگی بار ها گفته شده. مثلا یادمه خانم کبودرآهنگی یکدفعه تو یکی از مطالبش نوشته بود که برای تزش از یکی از استاد های ایرانش کمک گرفته و اونهم دوتا کتاب بهش معرفی کرده که عین هم بوده و کلا شاید یک صفحه میشده از توش مطلب در بیاره! ودر جواب اعتراض خانم  کبودر آهنگی، استاد  مذکور با تعجب گفته از روی این دوتا کتاب میشه چندتا تز نوشت! و دست اخر هم ایشون رو تشویق به ارائه رفرنس های جعلی کرده!

هنوز هم که هنوزه برای بچه هایی که دارن در دانشگاههای به اصطلاح رده بالای ایران درس میخونن نوشتن مقاله بین المللی مثل رویاست! خیلی هاشون متاسفانه اصلا نمیدونن " آی اس آی" چیه ژورنال کدومه و با همین وضع فوق لیسانس و دکترا میگیرن! دلشونم خوشه که مثلا از امیر شریف! فارغ التحصیل شدن! من خودم شاهد بودم یکی از دوستام که تو امیر کبیر درس میخوند کل تز فوق لیسانسشو روی یک مقاله که یکی براش از خارج فرستاده بود بست! خیلی از بچه هایی که همینجا دارن دکترا میخونن و از دانشگاههای معتبر ایران هم فارغ التحصیل شدن هیچ مقاله بین المللی ندارن! و این یعنی فاجعه! چون هیچ دانشگاه درست و حسابی در دنیا اجازه نمیده دانشجوی تحصیلات تکمیلیش بدون دادن مقاله و شرکت در کنفرانس فارغ التحصیل بشه. البته در ایران هم بچه هایی هستن که تونستن با همت خودشون (نه استاد و امکانات دانشگاه) سطح علمیشونو ببرن بالا ولی اکثرا این افراد هم از ایران خارج میشن! یعنی اصلا میرن دنبال مقاله دادن که از ایران خارج بشن!

متاسفانه چون تو ایران به دانشجو با سنبل کاری مدرک میدن خیلی از کار هایی که تو ایران حتی در دانشگاههای رده بالا بعنوان تز فوق لیسانس یا دکترا انجام میشه تو خارج از ایران به چشم یک کار در سطح لیسانس بهش نگاه میکنن و ارزش زیادی براش غائل نیستن.همین قضیه هم باعث شده که بهترین دانشگاههای ایران تو رده بندی های جهانی یا جایی نداشته باشند یا در رده های آبرو بری قرار بگیرن! دلیل اینهم همون نبودن امکانات و ضعف علمی اساتیده که با یک تز کم ارزش و کم خرج دانشجوی دکترا رو روانه اجتماع میکنن! وگرنه بچه های ما از نظر هوش و استعداد هیچی از بقیه دنیا کم ندارن و این وسط قربانی اصلی هستن.

خلاصه حرف آخر: اگر فقط دنبال مدرکید بهترین جا ایرانه! میتونید راحت یه کاری رو به عنوان تز سنبل کنید و در طی یک جلسه شیرینی خورون به اسم دفاع ! کارتونو ارائه بدید و با نمره 19- 20 تا آخر عمر پز فارغ التحصیلی از امیرشریف! رو بدید! دیگه نه جلسه چند ساعته دفاع با چند ممتحن سخت گیر نه کارشکنی استاد راهنما نه امضا از ممتحنین و البته نه سواد و سطح علمی!

اینروز ها سخت مشغول انجام امور فارغ التحصیلی هستم حالا بعدا راجع بهش مینویسم. و اما آیلتس! من قبل از اینکه بیام مالزی تو ایران آیلتس آکادمیک امتحان دادم و اورآل 7 گرفتم. سر اسپیکینگ یکم هول شدم و متاسفانه سخت ترین ممتحن هم به من خورده بود! از من پرسید اسمت چیه من فکر کردم میگه شماره تلفنت چنده! خلاصه سوتی شد اول کار دیگه ولی خوب کلا نتیجه خوب شد.

اعتبار آیلتس دو ساله و مثل برق باد زمان گذشت و آیلتس ما هم از اعتبار ساقط شد! تو ایران اینطور که شندیم باید 6-7 ماه رفت تو صف و هزینه اش هم بیشتره بنابرین گفتیم تا اینجاییم بریم دوباره امتحان بدیم! دیگه همه میدونن آیلتس چجوریه از چهار بخش تشکیل شده و اینها دیگه فکر نمیکنم لازم باشه بگم. اینبار اسپیکینگ رو با اعتماد به نفس بهتری رفتم و از اون سوتی ها ندادم! ولی خب چیزی که خیلی واضحه اینه که امتحان آیلتس رو سال به سال سخت تر میگیرن یعنی این امتحانی که من دادم از امتحان سه سال پیش ایران سختتر بود بخصوص لیسنینگ! این موضوع رو با نگاهی به کتابهای آیلتس کمبریج هم میشه فهمید کمبریج 1 خیلی ساده است و به تدریج سخت تر میشه.

نکته دیگه اینکه اسپیکینگ و رایتینگ رو ظاهرا تو مالزی از ایران سخت تر میگیرن و واقعا بد نمره میدن! چون این دو بخش بوسیله ممتحن نمره داده میشه به نظر میرسه ممتحن های اینجا سختگیر تر باشن . به هر صورت اینبارهم خدارو شکر بد نشد و اورآل 7.5 شدم . البته این نیم نمره بیشتر اصلا بدلیل اینکه این مدت مالزی بودم نیست! چون مالزی کشور انگلیسی زبان نیست بنابر این تو محیط نیستید که زبانتون خوب بشه مگر اینکه برید کلاس که فرق زیادی با کلاس های  ایران نداره. همه چی بستگی بخودتون داره که همیشه خودتون رو در اتمسفر زبان قرار بدید یعنی لغت یاد بگیرید، فیلم ببینید، اخبار گوش کنید کتاب علمی بخونید و از اینجور کارها!

امتحان ایلتس هم مثل سایر امتحان ها اصلا استاندارد نیست . یعنی کلا هیچ امتحانی تو دنیا استاندارد نیست و نمیتونه توانایی واقعی شما رو نشون بده . تو امتحان ایلتس کلا به نظر من هرکی بین 15 تا 30  درصد توانایی واقعیش رو از دست میده و نمره شما کمتر از توانایی واقعیتون میشه. به نظر من باید یکسری تغییرات تو این امتحان داده بشه. مثلا شما باید این اجازه رو داشته  باشید که بتونید هر بخش یا module  رو جدا گانه امتحان بدید یا مثلا برای لیسنینگ یک زمان مشخص بدن که بتونید بعضی جاها رو دوباره گوش بدید. قسمت ریدینگ هم سه تا متن داره که واقعا زیاد و خسته کننده است! چه خبره سه تا؟ دوتا پسیج برای سنجش توانایی هرکی کافیه دیگه! برای اسپیکینگ هم اون قسمت اصلیش که یک موضوع میده که باید راجع بهش حرف بزنی بهتره حذف بشه یا عمومی تر بشه! و دست اخر اینکه این چه قانون احمقانه ایه که ایلتس بعد دو سال باطل میشه؟ مگه شما که گواهینامه رانندگی میگیری یا دیپلم و لیسانس میگیری یا هر مدرک دیگه بعد دو سال باطل میشه؟ اگه اینطوریه پس باید همه بعد یک مدت برن دوباره 12 سال بخونن دیپلم بگیرن! البته پر واضحه که این قانون رو برای پول دراوردن گذاشتن دیگه . بجای امتحان دوباره بهتر بود مثلا فقط اسپیکینگ رو دو باره میسنجیدن. یک قانون نا نوشته هم تو ایلتس هست که هر دفعه یکی از module  ها رو خیلی سخت بگیرن که شما برای همه بخش ها نتونی نمره برسونی! ضمنا زمان هم وحشتناک کمه بخصوص برای ریدینگ و رایتینگ!

حالا چند تا راهنمایی تجربی:

برای اسپیکینگ: هول نشید! حواستونو خوب جمع کنید ببینید ممتحن چی میپرسه! سعی نکنید بیشتر از اون چیزی که بلدید بکار ببرید مثلا جمله بندی های پیچیده بکار نبرید مگر اینکه واقعا بهش مسلط باشید. شب امتحان کلمه یاد نگیرید که فرداش استفاده کنید که بدجور خراب میشه. از کلماتی استفاده کنید که کاملا بهشون مسلط هستید. خودتون مشتاق به حرف زدن نشون بدید و با صدای مفهوم نه خیلی بلند نه خیلی اهسته حرف بزنید. اونقدر حرف بزنید که ممتحن متوقفتون کنه . تا اونجا که میتونید من من نکنید

لیسنینگ: مواظب باشید رشته سی دی که داره پخش میشه از دستتون در نره! اگه بغل دستیتون رفت صفحه بعد فکر نکنید که شما هم باید برید صفحه بعد! حواستون بکار خودتون باشه. اگه یکجا رشته کار از دستتون در رفت سوال هارو ول کنید و خوب به سی دی گوش کنید تا بره سکشن بعد. بعد تو اون فرصتی که هست برگردید و سوال ها رو بخونید و جواب بدید

ریدینگ: حتما زمانتون رو تنظیم کنید. برای هر متن 20 دقیقه . اگر تو این مدت نتونستید یک متنو تموم کنید ولش کنید برید متن بعد. سوالات معمولا (نه همیشه) به ترتیب پاراگراف هستند. مثلا چندتا سوال اول جوابشون باید تو پاراگراف های اول پیدا بشه و الی آخر

رایتینگ: رایتسنگ یا همون انشا نویسی یک فنه! شاید حتی یک انگلیسی زبون هم نتونه انشای خوبی بنویسه کما اینکه خیلی از ما ایرانی ها هرچند دکتر و مهندس هم باشیم نمیتونیم یک انشای خوب فارسی بنویسیم! پس فن نوشتن رو یاد بگیرید . بهتره در این مورد خاص کلاس برید. موقع نوشتن هم لغت زیاد بکار ببرید.

برای ثبت نام آیلتس اگه میخواید تو کوالالامپور امتحان بدید میتونید برید بریتیش کانسل به این آدرس . یک فرم هم هست که میتونید از اینجا دانلود کنید و پر کنید البته میتونید همون موقع که میرید ثبت نام هم ازشون بگیرید. دو تا عکس پاسپورتی جدید ، اصل و کپی پاسپورت و 550 رینگیت پول نقد!

وقتی از امتحان بیرون اومدم و چهره خسته بچه ها رو دیدم از ته دل ارزو کردم همه بتونن نمره دلخواهشونو بگیرن.